Kategori: Makaleler

İçsel Bir Mercekle Başlayalım Bir kavramın peşine düşüncelerimin içinden süzülerek düşmek, bazen bilimsel literatürde okuduğumdan daha öğretici olabiliyor. “Irtifak” kelimesi ilk duyduğumda zihnimde coğrafi sınırlar, mülkiyet ilişkileri ve haritalar canlandı. Peki psikolojik açıdan bu kavram ne ifade ediyor? Bir insanın davranışları, kararları ve ilişkileri üzerinde “irtifak” gibi dışsal bir düzenlemenin ya da yükümlülüğün izleri bulunabilir mi? İnsan beyni, duygusal zekâ, sosyal etkileşim ve bilişsel süreçler arasında gezinirken bu tür kavramları nasıl işler? Bu yazıda tam da bunları keşfetmeye çalışacağım. Aşağıda “irtifak nedir?” sorusunu, psikolojinin farklı boyutlarıyla inceleyeceğiz: bilişsel psikoloji, duygusal süreçler ve sosyal psikoloji. Her bölümde güncel araştırmalar, meta-analizler ve…

Polen Filtresi Takılmazsa Ne Olur? Hepimiz, arabamızı seviyoruz. Ara sıra şehre dalıp, en sevdiğimiz müzikle camı açıp, özgürlüğü hissederek akşam serinliğinde gezinti yapıyoruz. Ama arabanın içinde bir sorun var… O da polen filtresi. Sadece biraz polen filtresine bakmak, temizlemek ve yerleştirmek, büyük bir fark yaratabilir. Peki, polen filtresi takılmazsa ne olur? Bana sorarsanız, polen filtresiz bir araba kullanmak, kışın t-shirtle sokağa çıkmak gibidir. Aynı soğuk havada titreyerek, “Neden böyle bir şey yapıyorum?” sorusunu içinden geçirmen gibi. Hadi gelin, bu konuda biraz daha derinleşelim. Polen Filtresi Nedir, Ne Değildir? Öncelikle, polen filtresinin ne olduğuna bir göz atalım. Eğer araba sahibiyseniz, bu…

Orjinal Suç ve Ceza Kaç Sayfa? Bir Genç İzmirli’nin Düşünce Dalgalarıyla Yola Çıkıyoruz! İzmir’de, 25 yaşında, bir yanda hayatı biraz fazla ciddiye alıp içten içe kurallar koyan, diğer yanda ise tam tersi her şeyin komik tarafını arayan bir insanım. Ama bazen, bazı sorular var ki, kafanızı kurcalamaktan başka bir şeye yararları yok. İşte tam da bu noktada, “Orjinal Suç ve Ceza kaç sayfa?” sorusu beni öldürdü. Kafamda bu sorunun şekli ne kadar değişse de, bir yandan da “Dostum, benden büyük bir soru olamaz” diye düşündüm. Şimdi gelin, bu soruyu gündelik hayatla nasıl ilişkilendirebileceğimi ve bana ne anlama geldiğini sizinle birlikte…

O “O zamanlar iptidai mektepteyken…” diye başlayan anı kaçımızın kulaklarında hâlâ yankılanıyor? Geçmişten sıyrılıp bugüne baktığımda, bir zamanlar Osmanlı’nın mahalle aralarında çocukların “ilk defa okumayı yazmayı öğrendiği yer” olarak adlandırılan o iptidai mekteplerin izlerini sürmek istiyorum. Peki, Iptidai mektep hangi padişah döneminde? Bu terimin sadece sözlük anlamı değil tarihsel kökeni, toplumsal etkileri ve bugünkü eğitim tartışmalarıyla buluşan hikâyesini birlikte keşfedelim. Iptidai Mektep Nedir? Bir Kavramın Ötesine Geçmek Önce kelimenin anlamını netleştirelim: “iptidai mektep” terimi Osmanlı eğitim sisteminde ilkokul seviyesini ifade eder ve bugün “ilkokul” dediğimiz kurumun tarihsel karşılığıdır. Osmanlıcada mektep, “okul” anlamına gelirken iptidai ise başlangıç, ilkel ve ilk aşama…

Misline Anlamı Nedir? Bir Kelimenin Arkasında Yatan Gizemli Dünya Misline: Hangi Dili Konuşuyoruz? Anlamını Çözmeye Çalışırken Misline… Kulağa tuhaf geliyor, değil mi? Bir anda dilinize takılan bir kelime gibi ve ne yapsanız çıkaramıyorsunuz. İzmir’de ya da Türkiye’nin pek çok yerinde insanlar birbirlerine bu kelimeyi sıkça kullanıyorlar ama pek çoğu ne anlama geldiğini tam olarak bilmiyor. Bunu bana, sosyal medya üzerinden gelen birkaç mesajla fark ettim. Yani evet, genellikle tartışmayı severim ve sosyal medyada da aktif bir şekilde fikirlerimi paylaşırım. Ama Misline kelimesi, adeta bir gizem gibi, sürekli tekrar edilen ama herkesin kafasında farklı bir anlam taşıyan bir şey hâline geldi.…

Kişisel Bir Başlangıç: “Intisap nasıl yazılır?” Sorusuyla Yüzleşmek “Intisap nasıl yazılır?” diye kendi kendime sorduğumda, bunun sadece bir kelimenin doğruluğunu öğrenme çabası olmadığını fark ettim. Bu basit görünen soru, zihnimde düşündüren, duygularımı ve sosyal etkileşimlerimi tetikleyen bir pencere açtı. Dili doğru kullanma isteği, çoğumuzda bir tür duygusal zekâ ve öz-farkındalıkla ilişkilidir. Bu yazıda, “intisap” kelimesinin yazımını incelerken bilişsel süreçlerden, duygusal tepkilerden ve sosyal psikolojide araştırılan mekanizmalardan yola çıkarak daha derin bir psikolojik mercek sunuyorum. Okurken kendi içsel deneyimlerinizi sorgulamanızı sağlayacak sorular da bulacaksınız. “Bir kelimenin doğru yazımı neden beni bu kadar etkiliyor?” gibi bir soruyla başlayalım. Bilişsel Boyut: Dil, Zihin…

Makat Kesiği Nasıl Geçer? Makat kesiği, genellikle anüs bölgesinde meydana gelen küçük yırtıklar veya kesiklerdir. Adeta bedensel bir “alarm” gibidir çünkü genellikle rahatsız edici, ağrılı ve can sıkıcı olabilir. Bu tür bir yaralanma, kişiyi utandırabilir, ancak doğru bilgiye sahip olmak ve doğru tedavi yöntemlerine başvurmak oldukça önemlidir. Peki, makat kesiği nasıl geçer? Bu yazıda, hem bilimsel bir perspektiften hem de gündelik hayattan örneklerle makat kesiğinin tedavi edilmesine dair kapsamlı bir bakış sunacağım. Makat Kesiği Nedir? Makat kesiği, aslında küçük bir yırtıktır. Genellikle anüs çevresinde, özellikle dışkı çıkışı sırasında aşırı gerilme veya zorlanma sonucu oluşur. Ancak, bu tür yaralanmalar yalnızca kabızlıkla…

Kuran’da Dünya Düz Mü? Bilimsel Bir Mercekten Bakış Dünya düz mü, yoksa yuvarlak mı? Bu soru, yüzyıllardır birçok farklı açıdan tartışılmış bir konu. Özellikle günümüzün bilimsel verileriyle, bu sorunun cevabı açık gibi gözükse de, tarihsel ve dini metinlerde yer alan ifadeler, bazen kafaları karıştırabiliyor. Bugün, Kuran’da dünyanın şekli üzerine ne gibi ifadelerin bulunduğunu ve bunların nasıl yorumlandığını, bilimsel bir perspektifle ele alacağız. — Kuran’da Dünya: Düz mü, Yuvarlak mı? İçimdeki araştırmacı, bilimsel verilere dayalı olarak bu sorunun cevabını arıyor. Ancak bir yandan da, dinî metinlerin tarihsel bağlamını göz önünde bulundurarak değerlendirme yapmak gerektiğini biliyor. Kuran, zamanında yaşamış olan insanlara yönelik…

Güneydoğuda Hangi Meyve Yetişir? Siyaset Bilimi Perspektifiyle Bir Analiz Güneydoğu Anadolu’yu düşündüğümüzde, akla ilk gelen sıcak iklim, tarihi zenginlik ve kültürel çeşitlilik olur. Peki, bu topraklarda yetişen meyveler yalnızca tarımsal ürünler midir, yoksa güç ilişkilerinin ve toplumsal düzenin bir aynası olarak da okunabilir mi? Bu yazıda, meşruiyet, iktidar, kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık bağlamında bölgenin tarımsal üretimini siyaset bilimi merceğinden inceleyecek, güncel olaylar ve teoriler ışığında meyve üretiminin toplumsal ve politik yansımalarını analiz edeceğiz. Güneydoğu Anadolu: Tarım ve İktidarın Çakıştığı Alan Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Türkiye’nin tarımsal üretiminde kritik bir konumda yer alır. GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi) gibi büyük ölçekli kalkınma projeleri,…

Kağıt Gramajları Nelerdir? Küresel ve Yerel Perspektiften Bakalım Merhaba! Bugün biraz kağıt gramajlarından bahsedelim. Birçok insan için “kağıt gramajı” deyince akla genellikle ofis kağıtları, yazışmalar ya da dergiler gelir. Ama işin aslında çok daha derin olduğunu söyleyebilirim. Hani bir kağıdın gramajını sorduğunuzda, aslında o kağıdın kalitesi, dayanıklılığı, kullanım amacına göre ne kadar uygun olduğu hakkında da bilgi edinmiş oluyorsunuz. Bursa’da, günde birkaç kez kağıt kullanarak işimi yapıyorum ve hâlâ daha bazı kağıt gramajlarına göre neyin ne olduğunu doğru bilemediğimi fark ediyorum. Ama mesela İstanbul’daki ofislerde ve hatta yurtdışındaki bazı ofislerde, farklı kağıt gramajları konusunda ciddi bir fark var. Hadi gelin,…